Komisja wnosi o postawienie prezesa NBP przed Trybunałem Stanu

Sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła sprawozdanie rekomendujące pociągnięcie prezesa NBP Adama Glapińskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Osiem sformułowanych zarzutów obejmuje m.in. skup obligacji z lat 2020–2021 finansujący deficyt kwotą co najmniej 144 mld zł bez upoważnienia RPP, interwencje walutowe, polityczne obniżki stóp oraz naruszenie apolityczności. Dalsza procedura przewiduje głosowanie na sali plenarnej Sejmu najwcześniej w listopadzie 2026 roku, a ewentualne zawieszenie prezesa wywołuje spory prawne oraz obawy o ciągłość działania banku centralnego.

Wiceszefowa komisji Iwona Arent z PiS przekazała po zamkniętym posiedzeniu, że sprawozdanie przegłosowała Koalicja Obywatelska wraz z częścią współkoalicjantów. Politycy opozycji złożyli wniosek mniejszości w przeciwnym brzmieniu, zarzucając koalicji dążenie do destabilizacji finansów państwa. Komisja zakończyła gromadzenie dowodów 6 października. Przesłuchała świadków, wśród których znaleźli się członkowie RPP Joanna Tyrowicz i Ludwik Kotecki, szef KNF Jacek Jastrzębski, były prezes PKO BP Zbigniew Jagiełło oraz były premier Mateusz Morawiecki.

W dokumencie zarzucono Glapińskiemu również utrudnianie dostępu do dokumentów członkom organów banku, deklarację wpłaty 6 mld zł zysku do budżetu mimo prognozy straty oraz przyznanie sobie czterech automatycznych nagród kwartalnych. Prezes NBP odrzuca oskarżenia. Zapowiedział brak udziału w procedurze i powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2024 roku.

Procedura sejmowa i rozbieżności prawne

Przewodniczący komisji Zdzisław Gawlik z KO skierował sprawozdanie do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego w piątek 9 października. Zgodnie z przepisami Sejm podejmie debatę najwcześniej po upływie 21 dni od doręczenia sprawozdania posłom.

Ustawa o Trybunale Stanu przewiduje, że Sejm uchwala pociągnięcie prezesa NBP do odpowiedzialności bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej 230 posłów. Taka uchwała powoduje zawieszenie prezesa w czynnościach. Przepisy te zakwestionował jednak Trybunał Konstytucyjny na początku 2024 roku. TK pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej orzekł, że skuteczne postawienie szefa NBP przed Trybunałem Stanu wymaga większości 3/5 głosów, negując również automatyczne zawieszenie na mocy samej uchwały Sejmu. Druga kadencja Glapińskiego upływa w czerwcu 2028 roku.

Działanie organów NBP i reakcja sektora bankowego

Członek RPP Ludwik Kotecki poinformował w rozmowie z PAP, że brak prezesa nie zatrzyma pracy samej Rady Polityki Pieniężnej. W przypadku nieobecności przewodniczącego obradom dziewięcioosobowej RPP przewodniczy wskazany członek Rady, którym obecnie jest Ireneusz Dąbrowski. Kotecki zaznaczył, że decyzje o stopach procentowych wchodzą w życie automatycznie po publikacji komunikatu. Zwrócił przy tym uwagę na komplikacje organizacyjne przy zwoływaniu posiedzeń, ponieważ stanowisko I wiceprezesa NBP pozostaje nieobsadzone, a w listopadzie 2026 roku wygasa kadencja II wiceprezesa Adama Lipińskiego.

Prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek wskazał na zagrożenia dla stabilności instytucjonalnej. Przypomniał, że szef NBP przewodniczy Komitetowi Stabilności Finansowej w ramach nadzoru makroostrożnościowego. W ocenie ZBP zakłócenia w zarządzie banku centralnego stwarzają ryzyko dla operacji otwartego rynku, realizacji polityki kursowej, nadzoru nad systemem płatniczym oraz ocen agencji ratingowych.

Źródła

Artykuł przygotowany z pomocą sztucznej inteligencji na podstawie: Puls Biznesu, Polsat News, Money.pl, Zero.pl. Fakty sprawdzone automatycznie względem tych źródeł. Za publikację odpowiada redakcja Wiadomości PRO.