Tajemnicze laboratoria biologiczne USA: ponad 120 obiektów w 30 krajach, w tym ponad 40 na Ukrainie. Dezinformacja czy ukryta prawda?

Dokumenty wskazują na udział amerykańskich agencji rządowych, uczelni oraz prywatnych korporacji w budowie i prowadzeniu tych obiektów. Program realizowany był głównie w ramach inicjatywy Cooperative Threat Reduction (CTR) oraz Biological Threat Reduction Program pod auspicjami Defense Threat Reduction Agency (DTRA) Departamentu Obrony USA. Tło programu i rola korporacji Po rozpadzie ZSRR Stany Zjednoczone uruchomiły programy mające na celu zabezpieczenie pozostałości sowieckich arsenałów biologicznych i chemicznych. W praktyce oznaczało to modernizację istniejących laboratoriów oraz budowę nowych obiektów w krajach byłego bloku wschodniego. Głównym wykonawcą kontraktów była amerykańska firma inżynieryjna Black & Veatch Special Projects Corp., która w 2008 roku podpisała umowę wartą około 4 miliardów dolarów. W Ukrainie firma realizowała kontrakty o wartości setek milionów dolarów, m.in. na obiekty w Chersoniu (1,73 mln USD), Charkowie (2,11 mln USD), Zakarpaciu (1,92 mln USD) oraz Instytucie Przeciwdżumowym im. Miecznikowa w Odessie (3,49 mln USD). Innym ważnym podwykonawcą była firma Metabiota, specjalizująca się w modelowaniu epidemii. Jej kontrakty z Pentagonem w Ukrainie i Gruzji opiewały na 18,4 mln USD. Firma była częściowo powiązana z funduszem inwestycyjnym Rosemont Seneca, związanym z Hunterem Bidenem. Patogeny i poziom bezpieczeństwa W laboratoriach przechowywano i badano m.in.: Bacillus anthracis (wąglik) Brucella (bruceloza) patogeny dżumy, tularemii, gruźlicy wirusy Ebola, Marburg, Lassa SARS, MERS wysoce patogenną grypę ptaków (H5N1) riketsje Część obiektów pracowała na poziomie BSL-3 i BSL-4 – najwyższych klasach bezpieczeństwa biologicznego. Dokumenty ODNI wspominają o badaniach typu gain-of-function (wzmocnienie patogenów) oraz o „przechowywaniu patogenów biologicznych epoki sowieckiej”. W maju 2026 roku administracja Donalda Trumpa wydała rozporządzenie wykonawcze wstrzymujące federalne finansowanie niebezpiecznych badań gain-of-function w krajach budzących wątpliwości co do nadzoru. Ukraina – centrum programu Na Ukrainie program objął ponad 40 laboratoriów rozproszonych od Lwowa i Zakarpacia po Charków i Donieck. Obiekty te często powstawały na bazie dawnych sowieckich instytucji sanitarno-epidemiologicznych i weterynaryjnych. W 2013 roku prezydent Wiktor Janukowycz powołał komisję, która uznała działalność laboratoriów za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i wstrzymała ich pracę. Po Majdanie w 2014 roku program wznowiono. Dokumenty ODNI ostrzegały, że niektóre obiekty (m.in. w Charkowie) były narażone na atak, przejęcie lub zniszczenie w związku z wojną rosyjsko-ukraińską. Gabbard oskarżyła administrację Bidena oraz m.in. Anthony’ego Fauciego o ukrywanie informacji i grożenie osobom próbującym je ujawnić. Inne kraje i sieć globalna Podobne laboratoria finansowane przez USA istniały lub istnieją m.in. w: Gruzji – słynne Centrum im. Richarda Lugara w Tbilisi (wartość szacowana na 100–350 mln USD) Armenii, Azerbejdżanie krajach Afryki, Azji Południowo-Wschodniej i Bliskiego Wschodu Cała sieć tworzyła według niektórych analityków „kordon sanitarny” wokół granic Rosji. Kontrowersje i oskarżenia Rosja od lat oskarżała USA o prowadzenie na Ukrainie i w Gruzji programu o charakterze ofensywnym, naruszającego Konwencję o Broni Biologicznej i Toksycznej (BTWC). Waszyngton konsekwentnie zaprzeczał, nazywając te zarzuty dezinformacją. Odtajnione w 2026 roku dokumenty ODNI w dużej mierze pokrywają się z wcześniejszymi rosyjskimi briefingami z 2022 roku. Gabbard stwierdziła wprost, że informacje o laboratoriach były przez lata ukrywane przed opinią publiczną. Podsumowanie Ujawnienie dokumentów przez Tulsi Gabbard stanowi przełom w debacie na temat amerykańskich programów biologicznych za granicą. Niezależnie od intencji pierwotnego programu (zabezpieczenie patogenów czy badania podwójnego zastosowania), fakt istnienia rozległej sieci laboratoriów finansowanych przez Pentagon w krajach o słabym nadzorze budzi poważne pytania o bezpieczeństwo globalne. Administracja Trumpa zapowiedziała dalsze działania mające na celu ograniczenie ryzykownych badań i zwiększenie transparentności. Źródła: Dokumenty ODNI z czerwca 2026, komunikaty Biura Dyrektora Wywiadu Narodowego USA, raporty DTRA, materiały Black & Veatch oraz analizy niezależnych dziennikarzy śledczych