Od piątku 30 października Trybunał Konstytucyjny ma, w zależności od tego, kogo pytać, dwoje szefów. Jedni wskazują sędzię Annę Korwin-Piotrowską, drudzy prezesa Bogdana Święczkowskiego. Wyjaśniamy, na czym polega spór, bez rozstrzygania, która strona ma rację.
Spór w siedmiu punktach
Kto kogo uznaje. Według sędziów wybranych przez obecny Sejm (ogłosili to Maciej Taborowski, Magdalena Bentkowska i Maciej Berek) Trybunałem kieruje Anna Korwin-Piotrowska. Popiera to rząd. Według oficjalnego konta TK na X, prezydenta Karola Nawrockiego oraz PiS i Konfederacji prezesem nadal jest Bogdan Święczkowski, a wiceprezesem Bartłomiej Sochański.
Na jakiej podstawie odsunięto prezesa. Zarządzenie z 30 października wprowadza przerwę w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego do miesiąca, do czasu uchwały sądu dyscyplinarnego. Powołano się na art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych, stosowany odpowiednio. Kierowanie przejęła Korwin-Piotrowska jako sędzia z najdłuższym stażem. Jako uzasadnienie podano m.in. blokowanie zwołania Zgromadzenia Ogólnego z udziałem sędziów wybranych przez Sejm i przydzielanie spraw składom niezgodnie z prawem (Polsat News).
Status Korwin-Piotrowskiej. Sejm wybrał ją na sędzię TK w marcu 2026 roku. Prezydent nie odebrał od niej ślubowania; złożyła je w Sejmie. Prezydent uznaje, że osoby, które nie ślubowały przed nim, nie są sędziami TK. W nocy z 30 na 31 października mówił do nich: „Państwo nie jesteście sędziami Trybunału Konstytucyjnego”. Komisja Europejska oświadczyła, że wybór ośmiu nowych sędziów „mieści się w konstytucyjnych kompetencjach Sejmu”.
Status Święczkowskiego. Prezes uważa, że nikt go nie odwołał. W niedzielę 1 listopada znów nie został wpuszczony do budynku. „Jestem prezesem, nikt mnie nie zwolnił z tego stanowiska” - mówił, zapowiadając: „Codziennie będę tutaj przychodził”. Korwin-Piotrowska w komunikacie z 31 października uznała, że on i Sochański nie są uprawnieni do wstępu do budynku. Według „Super Expressu” Święczkowski ogłosił w niedzielę dni wolne dla pracowników TK od 3 do 6 listopada.
Immunitety. Prokurator generalny Waldemar Żurek złożył pięć wniosków o uchylenie immunitetu: cztery dotyczą Święczkowskiego, jeden Sochańskiego. O immunitecie sędziego TK decyduje Zgromadzenie Ogólne sędziów Trybunału. Święczkowski i Sochański korzystają z domniemania niewinności; żaden zarzut nie został im postawiony.
Co mówią prawnicy. Opinie są podzielone. Prof. Marcin Matczak uważa, że podstawa prawna odsunięcia prezesa jest „w rzeczywistości nieistniejąca”. Sędzia SN Paweł Prusinowski nazwał ją „bardzo dyskusyjną”, a sędzia SN Włodzimierz Wróbel wskazał, że o zasadności przerwy „rozstrzyga sąd dyscyplinarny” (TVN24). Czterech byłych prezesów TK, w tym Jerzy Stępień, poparło sędziów wybranych przez Sejm: „Nie istnieje inna droga pozwalająca na zakończenie kryzysu konstytucyjnego”. Prof. Ryszard Piotrowski mówił w WP, że Korwin-Piotrowska „nie złożyła ślubowania i nie jest sędzią”.
Co może przesądzić sprawę. Na wtorek 3 listopada Korwin-Piotrowska zwołała Zgromadzenie Ogólne sędziów TK, m.in. w sprawie budżetu na 2027 rok. Do podjęcia uchwał potrzeba co najmniej 10 z 15 sędziów. Święczkowski zapowiada, że uznawani przez niego sędziowie nie wezmą udziału. Prof. Matczak ostrzega przed ryzykiem podejmowania uchwał bez kworum, co mogłoby przedłużyć spór (Polsat News).
Czego nie wiadomo
Do niedzieli 1 listopada nie było wiadomo, ilu sędziów potwierdziło udział w zgromadzeniu, ani czy prezydent i premier spotkają się w sprawie Trybunału. Media podają różną liczbę sędziów po obu stronach sporu, dlatego jej nie przytaczamy.
Źródła
- Rzeczpospolita: zarządzenie i nocna wizyta prezydenta
- WP: kim jest Anna Korwin-Piotrowska
- Polsat News: Święczkowski przed siedzibą TK
- Rzeczpospolita: komunikat konta TK
- Do Rzeczy: Święczkowski pod TK 1 listopada
- TVN24: stanowiska ekspertów
- RMF24: prof. Marcin Matczak
- Interia: oświadczenie byłych prezesów TK
- Prawo.pl: Zgromadzenie Ogólne i immunitet
- Polsat News: prof. Matczak ostrzega przed dwuwładzą
- RMF24: stanowisko Komisji Europejskiej




Komentarze (0)
Ładowanie komentarzy...